საქართველო შეუერთდა ჰააგის კონვენციას 2006 წლის 26 აგვისტოს, ხოლო 2007 წლის მაისიდან დაიწყო აპოსტილის გამოყენება. ეს ნიშნავს, რომ 2007 წლის მაისამდე გაცემული დოკუმენტები არ ექვემდებარება აპოსტილით დამოწმებას და საჭიროებს განახლებას.
კონვენციის ძალაში შესვლა საქართველოსა და სხვა ქვეყნებისთვის სხვადასხვა დროს მოხდა. მაგალითად, გერმანიისთვის ეს თარიღია 2010 წლის 3 თებერვალი, ხოლო საბერძნეთისთვის – 2015 წლის 17 დეკემბერი. ეს ნიშნავს, რომ საქართველოში ამ თარიღებამდე აპოსტილირებული დოკუმენტები არ აღიარებულია შესაბამის ქვეყნებში.
აფხაზეთიდან და სამხრეთ ოსეთიდან დოკუმენტები არ ექვემდებარება კონვენციის მოქმედებას.
აპოსტილის გაფორმება საქართველოში
აპოსტილი საქართველოში იდება დოკუმენტებზე მათი თარგმანის მიუხედავად. იგი შეიძლება შესრულდეს ბეჭდით ან შტამპით თვითწებვადი ქაღალდის მატარებელზე დამცავი ელემენტებით.
აპოსტილის ტექსტი ქართულ ენაზე და მისი თარგმანი რუსულ ენაზე მოიცავს ინფორმაციას ქვეყნის (საქართველო), ხელმომწერის, მისი თანამდებობის, ბეჭდის, გაცემის ადგილისა და თარიღის, ასევე აპოსტილის ნომრისა და ხელმოწერის შესახებ.
აპოსტილი გამოიყენება კომპანიების დამფუძნებელი დოკუმენტებისთვის, კომერციული რეესტრიდან ამონაწერებისთვის და სხვა ოფიციალური საბუთებისთვის.
აპოსტილის საჭიროება
აპოსტილი აუცილებელია ხელმოწერებისა და ბეჭდების ნამდვილობის დასადასტურებლად, თანამდებობის პირების ხშირი ცვლილებისა და მათი მრავალი ხელმოწერის გამო. ეს ამარტივებს უცხოური ორგანოების მუშაობას დოკუმენტების მიღებისას და ამცირებს მათი დამუშავების დროს.
საქართველოში აპოსტილის მიღება შეუძლებელია საკონსულოებში, ეს გამომდინარეობს ჰააგის კონვენციის დებულებებიდან.
ელექტრონული აპოსტილი საქართველოში
2020 წლიდან საქართველოში შემოღებულია ელექტრონული აპოსტილი (E-apostille), რომელიც საშუალებას იძლევა ონლაინ შემოწმდეს 100-მდე სახეობის დოკუმენტი. ეს არის მოსახერხებელი გზა ისეთი დოკუმენტების დასადასტურებლად, როგორიცაა დაბადების მოწმობები, სამედიცინო ცნობები და სხვა. ელექტრონული აპოსტილი ინტეგრირებულია ეროვნულ ელექტრონული მომსახურების სისტემაში და ხელმისაწვდომია შესამოწმებლად საქართველოს სახელმწიფო სერვისების ოფიციალურ ვებგვერდზე.
სად მივიღოთ (დავადოთ) აპოსტილი საქართველოში
დანიშნული კომპეტენტური ორგანოები (https://www.hcch.net/-ის მიხედვით):
- სსიპ „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“ (სსგს) საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს.
სსგს პასუხისმგებელია ყველა დოკუმენტის აპოსტილით დამოწმებაზე, თუ სხვა კომპეტენტური ორგანოები ამას არ აკეთებენ.
- სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს.
რაც შეეხება განათლების დოკუმენტებს (უნივერსიტეტის დამთავრების დიპლომები, საშუალო განათლების ატესტატები და ა.შ.), საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრისა და იუსტიციის მინისტრის 2016 წლის 10 აგვისტოს № 93/ნ – № 170 ერთობლივი ბრძანების შესაბამისად. „საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და სამინისტროს სისტემის ორგანოების მიერ გაცემული დოკუმენტების, აგრეთვე საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ მათი უფლებამოსილების ფარგლებში გაცემული დოკუმენტების აპოსტილით/ლეგალიზაციით დამოწმებისათვის საჭირო ინფორმაციის მოთხოვნისა და მიღების წესის დამტკიცების შესახებ“, დოკუმენტები წარმოდგენილია დაინტერესებული პირის მიერ სსგს-ში, ხოლო დოკუმენტები იგზავნება სსგს-ის მიერ ელექტრონული მართვის სისტემის მეშვეობით საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში ექსპერტიზისთვის, რომელიც იღებს დადებით და/ან უარყოფით გადაწყვეტილებას დოკუმენტების აპოსტილით დამოწმების შესახებ.
- სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო უფლებამოსილია აპოსტილით დაამოწმოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაფორმებული/გაცემული დოკუმენტები.